Van schaap tot vacht: alles over scheren, knippen – en onze diervriendelijke wol

Bij Veluwse Vachtjes werken we met wol van schapen die gewoon vrolijk verder leven – waarvan de een wordt geknipt en de ander geschoren. Onze vachten zijn niet gelooid (dus zonder huid) en met de hand gevilt van geschoren of geknipte wol. Diervriendelijk én bewust.

Maar hoe werkt dat precies, zo’n scheerbeurt? Wat is het verschil tussen scheren en knippen? En wat zou er eigenlijk gebeuren als je een schaap niet zou scheren?

De tekst gaat verder onder de afbeelding ↓

Op de foto is te zien hoe de vacht van het schaap - in dit geval nog op de ouderwetse manier - wordt geknipt.

Scheren of knippen – wat is het verschil?

De meeste schapen worden tegenwoordig geschoren met een scheermachine. Dit gaat vrij snel en efficiënt. Maar op sommige plekken, zoals bij oude rassen of voor viltgebruik, wordt er gekozen voor knippen met een schaar – een meer traditionele aanpak. Wij komen ze allebei tegen.

Scheren (de Engelse methode)

• Met een elektrische tondeuse

• Gaat snel (soms in een paar minuten per schaap)

• De wol komt er als één grote lap af

• Geschikt voor productie en gladde, korte vezels
  

Knippen (de Veluwse methode)

• Met de hand en een speciale schapenschaar

• Gaat rustiger, met meer aandacht

• Iets langere vezel, meer structuur

• Geschikt voor kleine kuddes, hobbyboeren en ambachtelijke verwerking zoals vilten – tenzij je een wereldkampioen uit Nieuw Zeeland laat overkomen, die gaan als een speer hebben we wel gezien ;)

Beide methodes zijn diervriendelijk, mits goed uitgevoerd. Het is vooral een kwestie van voorkeur, ervaring en het doel van de wol.

Wie of wat bepaalt welke methode wordt gekozen?

• Het doel van de wol – vilten, spinnen of industrie

• Soort schaap – sommige rassen zijn gevoeliger

• Grootte van de kudde – tijd vs. rust en aandacht

• Ervaring van de scheerder

• Omgeving en traditie – in Nederland is knippen op een boerenerf soms ook cultuur
  

Waarom worden schapen überhaupt geschoren?

Heel simpel: omdat ze het anders niet volhouden. Onze gedomesticeerde schapenrassen (die niet van nature in het wild leven) verliezen hun wol namelijk niet vanzelf, zoals wilde dieren dat doen – en je wellicht zou verwachten. Wilde schapen – zoals de mouflon, de voorouder van ons 'huisschaap' – verliezen hun wol wel vanzelf. Die eigenschap is door selectief fokken echter uit de Nederlandse schapenrassen verdwenen, omdat men juist lange, dichte wol wilde oogsten.

Als je een schaap niet scheert...

• Dan blijft de wol doorgroeien

• Raakt het dier oververhit in de zomer

• Blijft vuil, urine en mest in de vacht hangen

• Vervilt de vacht op het dier → huidproblemen, klitten, parasieten

• Het schaap kan zelfs omvallen en zichzelf niet meer oprichten

Scheren is dus geen luxe, maar noodzaak. Eén keer per jaar – meestal in het voorjaar – is perfect. En bij sommige kuddes staan wij dus klaar om de mooiste vachtjes voor jullie mee te nemen ;)

En wat gebeurt er dan met die wol?

Vroeger was wol goud waard. Letterlijk én figuurlijk. Wol werd gebruikt voor:

• Kleding (truien, sokken, vesten, sjaals, wanten, enzovoorts)

• Dekens, (vloer)kleden & matrassen

• Vilt voor schoenen, zadeldekken & isolatie

• Touw, tuig & tentdoek

• Soldatenkleding & uniformen

• En zelfs als betaalmiddel

Tegenwoordig wordt wol helaas vaak als afvalproduct gezien. Boeren moeten soms betalen om het af te voeren. Zonde, vinden wij. Daarom geven wij wol een nieuw leven – door de afgeschoren of afgeknipte vachten te vilten.

Wat is dan het verschil met een gelooide vacht?

Een gelooide vacht is een schapenvacht mét huid. Die komt van een geslacht dier, wordt chemisch bewerkt (gelooid) en blijft daardoor stevig.

Onze gevilte vachten zijn daarentegen:

• Gemaakt van geschoren of geknipte wol

• Zonder huid, dus diervriendelijk

• Natuurlijk, warm én ademend

• Met de hand gevilt tot een stevige, samenhangende bodemstructuur

Zo heb je wél de look & feel van een schapenvacht, zonder dat daar een huid (en schaap) voor nodig was.

Samenvattend

• Onze vachten zijn gemaakt van wol van levende, gezonde schapen

• En oud-Nederlandse rassen als het Veluws heideschaap, Drents heideschaap en de Schoonebeeker

• Geschoren (Engelse methode) of geknipt (Veluwse methode)

• Geen huid, geen verspilling – een vacht met een (goed) verhaal